Kurtuluş Savaşı’nda emlak vergisi

Murat Bardakçı’nın yazısında okumuştum. (Habertürk, 3 Nisan 2021) “İstiklâl Harbi Döneminde Resmî Gazete’de Yayınlanmayan 205 Kanun” adlı bir kitap Cumhurbaşkanlığınca yayımlanmış. İlk başta kitapçılarda bulamadım.

Sonra kitaba ‘mevzuat.gov.tr’ internet adresinden erişilebildiğini fark ettim. Kitap, pdf dosya olarak da indirilebiliyor. Eserde; kanunların orijinal metinleri de, günümüz Türkçesine aktarılmış metinleri de mevcut. Murat Bardakçı yazısında Resmî Gazete’nin İstiklâl Savaşı senelerinde yayımlanmamasının sebebini de açıklıyor: “Ankara’daki matbaanın personeli askere alınıp cepheye gönderildiği için gazeteyi basacak kimse bulunamamış, temelleri henüz atılmaya başlamış olan genç devletin resmî gazetesi bu yüzden çıkmamış ve dolayısı ile de Meclis’ten geçen kanunlar 21 ay boyunca yayınlanamamıştı!”

ASKERİ İHTİYAÇLAR

Kitabın ‘İçindekiler’ kısmına göz attığımda ilk olarak emlak vergisi hakkında bir kanun dikkatimi çekti. 1338 Senesi Emlâk ve Temettu Vergileri ile Ağnam Resminin ve Harp Kazançları Vergilerinin Sureti Tahsiline Dair Kanun (Kanun Numarası: 192). Konusu: Askeri ihtiyaçlar nedeniyle 1922 yılı vergilerinin taksitle değil bir defaya mahsus olarak tek seferde alınması hakkında. İstiklal savaşında ülkenin zor koşullarında cepheye giden tüm gazi ve şehitlerimize de, cephe gerisinde ödedikleri vergilerle ve eşsiz fedakarlıklarla vatan savunmasına destek olan tüm kahramanlarımıza da, minnettarlığımızı bu vesileyle bir kez daha yineleyelim. Mustafa Kemal Paşa’nın başkomutanlığında; canını, malını, gençliğini feda eden dedelerimizin, ninelerimizin hakları ödenmez, ruhları şad olsun.

GAZİ VE ŞEHİTLER

Hali hazırda Emlak Vergisi Kanunu’nda gaziler ve şehit yakınları için vergi avantajı tanınmış durumda. Brüt 200 m2’yi geçmeyen tek konutları için emlak vergisi ödemeleri gerekmiyor. Tek konutu için emlak vergisi avantajı gaziler ve şehit yakınları dışında; engelliler, geliri olmayan kişiler (işsizler, ev hanımları) ve emekliler için de geçerli.

MUAFİYETİ BOZAR MI?

Emekli maaşımdan başka gelirim yok. 110 m2’lik tek (hisseli) konutum var. 35 m2’lik de, 45 gün kullanma hakkım olan devre mülküm var. Emlak vergisinden muafiyet alabilir miyim?” diye soruyor Suat Özel adlı okurum. Suat Bey’e muafiyet haberi veremiyoruz maalesef. Çünkü devre mülk de konut sayıldığından, Suat Bey’in tek konuta uygulanan emlak vergisi muafiyetinden yararlanma hakkı bulunmuyor.

YAZLIĞINA TAŞINANA EMLAK VERGİSİ MUAFİYETİ

Salgının etkisinin birkaç ayda geçmeyeceğinin anlaşılmasıyla beraber büyük kentlerden tatil yörelerine göç yaşandı. İlk başta birkaç aylık diye düşünülürken artık kalıcı olarak tatil yörelerine yerleşenler de var. Yazlığında birkaç ay değil de yıl boyunca kalan emekliler için emlak vergisi avantajı da var. Eğer bu yazlık emeklinin tek konutu ise ve yıl boyunca yazlık da kalınıyorsa emlak vergisinin ödenmesi de gerekmiyor. Emeklinin tek konutuna tanınan emlak vergisi muafiyetinin diğer koşulları; brüt 200 m2’yi geçmemesi, emekli maaşı dışında gelir elde edilmiyor olması. Muafiyetten yararlanılan konutun tüm yıl boyunca kullanılmadığı, yani gerçekte ikamet amacıyla kullanılmadığı, birkaç ay boyunca yazlık, dağ evi vb. amacıyla kullanıldığının elektrik, su ve telefon faturası ödemeleri gibi bilgilerle tespit edilmesi durumunda ise belediyelerin cezalı işlem yapması da kaçınılmaz olacaktır. 18 Mayıs 2021 / Hürriyet gazetesi.