ASGARİ ÜCRET SON ÇEYREKTE NASIL DÜŞMEZ

20 Ocak 2016

AYLARDIR aynı konu tartışılıyordu. AK Partinin seçim vaadi 1.300 TL net asgari ücret hayata geçti geçmesine ama şimdi yeni bir tartışma başladı. “Ekim ayında asgari ücret neti 1.300 TL’den. net 1.230 TL’ye mi düşecek?” Önce bu konunun nereden çıktığına bir bakalım.

Asgari Ücret. Resmi Gazetede 31 Aralık’da yayımlandı. Ancak ‘net 1.300 TL olarak’ değil, ‘brüt 1.647 TL (=30 gün x 54.9 TL) olarak’ yayımlandı. Peki. bu brüt 1.647 TL. nette 1.300 TL’ye denk gelmiyor mu? Geliyor, evet ama ilk dokuz ay için geliyor. Ekim ayına gelindiğinde Brüt 1.647 TL’nin. neti 1.230 TL’ye düşüyor’.

VERGİ 70 TLYİ GÖTÜRÜYOR

Bu durumda tabii ki: “Net asgari ücret: ocak ayında 1.300 TL iken. ekim ayına gelindiğinde nasıl oluyor da 70 TL daha azalarak 1.230 TL’ye düşüyor?” sorusu gelecektir akla… Cevabı ise şöyle: “ilk dokuz ayda çalışanın ücretinden yüzde 15 vergi kesilecekken, son çeyrekte yüzde 20 vergi kesilecek, o yüzden…” Yani; çalışanlar ocaktan eylüle ücret bordrolarına baktıklarında. Gelir Vergisi Kesintisi’ olarak ‘210 TL’ görecekken, ekim ayına gelindiğinde ise Gelir Vergisi Kesintisi’ olarak ‘280 TL’ görecek. Gelir vergisindeki bu artış da. çalışanın maaşını ekimde 70 TL aşağı düşürecek. Asgari ücretli çalışanların bordrolarında ekim. kasım ve aralıkta Net Ücret: 1.230 TL’ yazacak.

“Ekimden sonra asgari ücret net 1.230 TL’ye düşecekse, seçim vaadi olan net 1.300 TL ne oldu” denildiğini işitir gibiyim. Son üç aydaki düşüş için Çalışma Bakanı Süleyman Soyluya kulak verelim.. Soylunun. “Gelir vergisi dilimi; daha etkisini göstermeden Maliye Bakanı ile bir araya geleceğiz ve çalışacağız” şeklinde açıklaması var. Yani daha ekim ayı gelmeden. 1.300 TL net ücretin yıl boyunca aynı kalması sağlanacak belli ki. Belli de. bakalım 70 lira kimden gidecek. İşçiden gitmeyecekse ya devletten ya da işverenden gidecek.

Son çeyrekte asgari ücret 1.300 TL’nin altına mı düşecek’ tartışması yaşanmadan ilk baştan da konu netleşebilirdi. Misal: 2016’da işverene devlet desteği olarak verilecek 100 TL. son üç ay için 190 TL (Vergideki artışın telafisi) olarak belirlenebilirdi. Veya vergi oranlarının yüzde 15den yüzde 20ye çıkışı için belirlenen vergi tarifesi. 1.300 TL net ücret’ on iki ay korunacak şekilde belirlenebilirdi.

CEBE GİRMEYEN ZAM!

Mevcut brüt ücret 1.647 TL olarak kalıp, ilgili bakanlıklar son üç ay için bir düzenleme yapmazsa net ücret 1.230 TL’ye düşecek. İşverenler Ben her durumda çalışanıma son çeyrekte de 1.300 TL net ücret ödemek istiyorum’ dediğinde çalışanın brüt ücretine son üç ay için 103 TL zam yapması gerekecek. Ancak bu zam: net ücrette artışa neden olmayacak, yalnızca 1.300 TL’de kalmasını sağlayabilecek. Brüte yapılacak 103 TL zamla, yıl boyu aynı net ücret ödenebilir olacak. Böylece son üç ay için işveren maliyeti de 1.835 TL’den. 1.956 TL’ye yükselmiş olacak.

Muhalefet koltuğundan işçi kalktı işveren oturdu 

ÖTEDEN beri kural değişmezdi.. Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplanır; işçi bir ücret önerir, işveren ve devlet bu öneriyi yüksek bularak kabul etmezdi. Asgari ücretin yeni yılda geçerli olacak tutarını, devletin ve işveren temsilcilerinin kullandığı oylar belirlerdi. İşçi temsilcileri ise karara muhalif kalırdı. Bu kez tam tersi oldu. Devlet ve işçi temsilcileri aynı yönde oy kullandı, işveren temsilcileri muhalif kaldı. Yani yüzde 30 artışla 1.300 TL’ye artırılan net ücret için; işveren, artışı yüksek bularak komisyon kararına muhalif kaldı. İşveren muhalefet koltuğundan işçiyi kaldırdı, kendisi oturdu.