Kimler tek konutu için vergi ödemeyecek?

Önce dünün kısa bir özetini verelim: Mülk sahiplerinin gayrimenkullerinin emlak vergi değeri (matrahı) geçen yıla göre, yüzde 11,865 oranında artırıldı. Konut olsun, işyeri olsun, ‘yeniden değerleme oranının yarısı’ kadar artırılan rayiç değerler üzerinden, 2019’un emlak vergisi ödenecek. Konut sahipleri, yeni emlak vergi değerinin binde 1’i (büyükşehirlerde binde 2’si) oranında vergi ödeyecekler. İşyeri sahipleri emlak vergi değerinin binde 2’si (büyükşehirlerde binde 4’ü) oranında emlak vergisi ödeyecekler. Bugün; hangi konut sahiplerinin emlak vergisi ödemeyeceklerini açıklıyoruz. Normalde vergi ödememe hakkına sahip mülk sahiplerinin; farklı özel durumlar oluştuğunda vergi avantajının devam edip etmediği konusundaki sorularını cevaplıyoruz.

1) KONUTU OLUP DA EMLAK VERGİSİ ÖDEMEYECEKLER KİMLER?

En fazla brüt 200 metrekare ve tek konuta sahip olan;

– Hiç geliri olmayan ev hanımları ve işsizler,

– SGK’dan (SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı) aldıkları emekli aylığından başka geliri olmayan emekliler (ve bunların dul ve yetimleri)

– Engelliler,

– Gaziler,

– Şehitlerin dul ve yetimleri, indirimli (sıfır oranlı) bina vergisi uygulamasından yararlanabilirler.

2) BELEDİYELERE NASIL BAŞVURULUYOR?

Tek konutu olup koşulları taşıyanlar için, düzenlenmiş formlar doldurularak ilgili belediyeye başvurulması gerekiyor (İlgili formlar ve taahhüt belgesi, 38 ve 44 Seri No.lu Emlak Vergisi tebliğlerinin ekinde yayımlanmıştır).

Vergi avantajından yararlanmak için belediyeye başvuran vatandaştan ayrıca bir belge de istenmemesi gerekiyor, başvuru sırasında belediyeye verilen beyan ve taahhüt yeterli olacaktır. Belediyeler ilgili gayrimenkule ilişkin öncelikle kendi kayıtlarında bulunan bilgi ve belgelerden faydalanacaklar, gerek duymaları halinde bildirimlerin kontrolü amacıyla gayrimenkullerde yoklama ve tespit yapabileceklerdir.

Geçmiş yıllarda belediyelere form ve taahhüt verilmişse, 2019’da tekrar form verilmesi gerekmiyor. Sonradan tek konuta ilave yeni bir konut alınmışsa (veya indirim hakkını kaldıran diğer koşullar oluşmuşsa) bu kez her iki konut için de emlak vergisi ödenmesi gerekiyor.

3) FAİZ GELİRİ VARSA AVANTAJ KAYBOLUYOR MU?

Emekliler, ev hanımları ve işsizler için brüt 200 metrekarenin altında tek konutları varsa ve gelirleri de yoksa emlak vergisi (indirimli-sıfır oranlı) ödemeyecekler. 2018 yılı içinde, 34 bin liraya kadar mevduat faizi, repo benzeri (menkul sermaye iradı) elde edilen gelir varsa yine 2019 emlak vergisi için avantaj devam ediyor. Bu kişiler yine emlak vergisi ödemeyecek.

4) EŞ ÇALIŞIYORSA VERGİ ÖDENECEK Mİ?

200 metrekarenin altı tek konuta sahip ve kendi adına geliri olmayan kişilerin, eşlerinin geliri olsa da, yine indirimli bina vergisi oranı (sıfır) avantajından faydalanabilirler.

5) HİSSELİ MÜLKİYETTE AVANTAJ NASIL UYGULANIYOR?

200 metrekareyi geçmeyen tek meskene hisse ile sahip olunması halinde (emekliler, ev hanımı, engelliler ve işsizler) sıfır oranlı vergi avantajından yararlanabilir. Meskenin vergi değerinin hisseye isabet eden kısmı için vergi ödemezler.

6) ENGELLİLERDE, GELİR OLSA DA AVANTAJ DEVAM EDİYOR MU?

Brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek konuta sahip engelliler gelire sahip olsa da emlak vergisi avantajından yararlanabilir. Belediyeye formla başvurulduğunda sahip olunan tek konut için emlak vergisi ödenmez.

Engelliler tek konutunu kiraya verip yakınlarının yanında kalsa da tek konutları için indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisi hakkından yararlanabiliyorlar.

Tek konutu olan engellilerin, kira geliri elde ettiği başkaca işyerleri olsa da, tek konut için indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisi hakkından yararlanabiliyorlar.

7) NAFAKA GELİRİ AVANTAJI KALDIRIYOR MU?

200 metrekareyi geçmeyen tek konutu bulunan ve nafaka geliri dışında başkaca bir geliri bulunmayanlar da indirimli bina vergisi oranı (sıfır) avantajından faydalanabilir. (İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı 19 Eylül 2016 tarih ve 432 sayılı özelge).

8) YENİ ALINAN KONUT İÇİN VERGİ VAR MI?

2019’da satın alınan evin emlak vergisini alıcı ödemez, satıcı öder. Alıcı ilk yıl vergi ödemez, yalnızca belediyeye bildirim verir. Alıcı için ilk emlak vergi ödemesi 2020’de başlar.

9) BEŞ YIL BOYUNCA İNDİRİMLİ VERGİ, HANGİ BİNALARDA UYGULANIYOR?

Konut olarak kullanılan gayrimenkullerin vergi değerinin dörtte biri (2.500 liradan az olmamak üzere inşalarının sona erdiği yılı takip eden yıldan itibaren) beş yıl süreyle geçici muafiyetten faydalanabiliyor. 2 Mayıs 2019 / Hürriyet Gazetesi.